जनकपुरधाम । कोजाग्रत पूर्णिमाको अवसरमा जनकपुरस्थित जानकी मन्दिरमा आज साँझ विशेष पूजाको आयोजना गरिएको छ । अन्य स्थानहरूमा हिजो नै कोजाग्रत पूर्णिमा मनाइए पनि जानकी मन्दिरमा भने आज मंगलवार विधिवत रूपमा विशेष पुजा गरी पर्व मनाइँदै छ ।
यस अवसरमा परम्परागत रूपमा हरेक वर्षझैँ यस वर्ष पनि महोत्तरीको रतौलीबाट पाहुर (भार) जानकी मन्दिर आइपुगेको छ । करिब डेढ सय वर्षअघि स्वर्गीय महेन्द्र प्रसाद ठाकुरको घरबाट सुरु भएको यो परम्परा अहिले पनि निरन्तर चल्दै आएको छ। हाल उनका परनाती नवीन ठाकुरले यो वर्षको पाहुर लिएर मन्दिर आइपुगेका हुन् ।
जानकी मन्दिरका अनुसार यस वर्षको पाहुरमा फलफूल, मिठाई, दही, च्युरा, पान, मखान, लुगा–फाटा लगायतका सामग्रीहरू रहेका छन् । ठाकुर परिवारका नवीनका अनुसार १५२ वर्षदेखि निरन्तर रूपमा आफ्नै परिवारबाट पाहुर जानकी मन्दिर पठाउने चलन रहँदै आएको छ । उनका अनुसार सन्तान प्राप्तिको भाकल पुरा भएपछि आफ्नो परिवारबाट भार पठाउने परम्परा सुरु भएको थियो ।
कोजाग्रत पूर्णिमाका दिन जानकी मन्दिरमा विशेष पूजा, नाचगान र प्रसाद वितरणको कार्यक्रम हुने गर्दछ। आज साँझ मन्दिर परिसरमा भक्तजन, साधु–सन्त र नेपाल–भारतका तीर्थालुहरूको भीड देखिएको छ । जानकी मन्दिरका महन्त राम तपेश्वर दास वैष्णवका अनुसार कोजाग्रत पूर्णिमाको दिन सेतो परिकार खाने परम्परा छ। ‘यस वर्षको पाहुरमा पनि दही, मखानलगायतका सेतो परिकारहरू समावेश छन्,’ महन्त दासले भने ।
साँझको समयमा चन्द्रमाको शीतल प्रकाशमा भगवानलाई बाहिर निकालेर ‘चुमाउने’ र त्यसपछि मन्दिरमा नाचगान, मह, पान, मखानलगायतका परिकार प्रसादका रूपमा वितरण गरिन्छ ।
मिथिला क्षेत्रका ब्राह्मण समुदायमा नयाँ विवाहित बेहुलाको घरमा बेहुली पक्षबाट वस्त्र, च्युरा, दही, पान, मखान, माछा, मिठाईसहितको पाहुर पठाउने चलन छ। दसैं सकिने पूर्णिमाको रातलाई कोजाग्रत पूर्णिमा भनिन्छ। यसै दिनदेखि कात्तिक स्नान सुरु हुने बताईन्छ ।
